1-) NETWORK NEDİR ?
Network (Ağ) bir sistemin diğer sisteme yazılımsal bilgiler paylaşmasıdır.
Örn : bir siteye dosya yüklemek için ağ gerekir sonuç olarak karşıdaki sistem bir sunucu ve sunucuda kaydedilir.
2-) OSI MODELİ
OSI MODELİ NEDİR ?
OSI modeli 7 katmandan oluşur.
2.1 Physical Layer (Fiziksel Katman)
Fiziksel katman, veri paketlerini bit seviyesine çevirerek donanımlar üzerinden iletilmesini sağlar. Protokol açısından bakıldığında, OSI modelinin en alt katmanı olup, üst katmanlardan gelen verileri fiziksel ortama uygun hale getirir.
2.2 Veri Bağı (Data Link Layer)
Görevi: Fiziksel katman üzerinden hata kontrolü ve güvenilir veri iletimini sağlar.
Veri bağı katmanı, fiziksel katmandan gelen ham veriyi işler ve üst katmanlara güvenilir bir şekilde iletir.
2.3 Ağ Katmanı (Network Layer)
Görevi: Cihazlar arasındaki veri paketlerini yönlendirmek ve hedefe en iyi yoldan ulaştırmaktır.
2.4 Taşıma Katmanı (Transport Layer)
Görevi: Uçtan uca veri iletimini sağlar, veri paketlerini düzenler ve hata kontrolü yapar.
2.5 Oturum Katmanı (Session Layer)
Görevi: İki cihaz veya uygulama arasındaki oturumları (bağlantıları) başlatmak, yönetmek ve sonlandırmak.
Oturum katmanı, uygulamalar arasındaki bağlantıyı yönetir ve senkronize eder. Kesintisiz ve güvenli bir oturum sağlamak için çalışır.
2.6 Sunum Katmanı (Presentation Layer)
Görevi: Verinin uygulama katmanına uygun hale getirilmesi (şifreleme, sıkıştırma, çevirme vb.).
Sunum katmanı, verinin güvenli, sıkıştırılmış ve uygun formatta iletilmesini sağlar.
2.7 Uygulama Katmanı (Application Layer)
Görevi: Kullanıcı ile ağ arasındaki etkileşimi sağlar, uygulamalara ağ hizmetlerini sunar.
Uygulama katmanı, kullanıcının ağ hizmetlerinden yararlandığı en üst seviyedir ve doğrudan internet tabanlı hizmetleri çalıştırır.
İlk Bölüm Burada Sona Eriyor Sonraki Kısımda Devam Edeceğiz.
Network (Ağ) bir sistemin diğer sisteme yazılımsal bilgiler paylaşmasıdır.
Örn : bir siteye dosya yüklemek için ağ gerekir sonuç olarak karşıdaki sistem bir sunucu ve sunucuda kaydedilir.
2-) OSI MODELİ

OSI MODELİ NEDİR ?
OSI modeli 7 katmandan oluşur.
2.1 Physical Layer (Fiziksel Katman)
- Görevi: Verinin fiziksel ortamda iletilmesini sağlar.
- Veri Tipi: Bit (1 ve 0'lar)
- İşlevleri:
- Elektrik sinyalleri, radyo dalgaları veya ışık darbeleriyle veri iletimi
- Kablolar, fiber optik, radyo frekansları gibi iletim ortamlarını yönetme
- Voltaj seviyeleri, sinyal süresi ve veri aktarım hızlarını belirleme
- Cihazlar:
- Ağ kabloları (Ethernet, fiber optik)
- Hub, repeater (tekrarlayıcı)
- Radyo frekans dalgaları (Wi-Fi, Bluetooth)
Fiziksel katman, veri paketlerini bit seviyesine çevirerek donanımlar üzerinden iletilmesini sağlar. Protokol açısından bakıldığında, OSI modelinin en alt katmanı olup, üst katmanlardan gelen verileri fiziksel ortama uygun hale getirir.
2.2 Veri Bağı (Data Link Layer)
Görevi: Fiziksel katman üzerinden hata kontrolü ve güvenilir veri iletimini sağlar.
Özellikleri:
- Verileri çerçeveler (frame) halinde işler.
- Hata algılama ve düzeltme mekanizmaları içerir.
- MAC (Media Access Control) adresleri ile cihazları tanımlar.
- Ağ üzerindeki veri çakışmalarını önler ve akış kontrolü sağlar.
Alt Katmanları:
- MAC (Media Access Control) Katmanı:
- Fiziksel adresleme (MAC adresi) yapar.
- Ağ erişim kontrolünü düzenler.
- Ethernet, Wi-Fi gibi teknolojileri kullanır.
- LLC (Logical Link Control) Katmanı:
- Çerçevelerin doğru hedefe ulaştığını kontrol eder.
- Üst katmanlarla veri aktarımını yönetir.
Kullanılan Protokoller:
- Ethernet: Yerel ağlarda veri iletimi için yaygın olarak kullanılır.
- PPP (Point-to-Point Protocol): Noktadan noktaya bağlantıları yönetir.
- HDLC (High-Level Data Link Control): Veri çerçeveleme ve hata kontrolü yapar.
- Wi-Fi (802.11): Kablosuz veri iletiminde kullanılır.
Kullanılan Cihazlar:
- Switch (Anahtar): MAC adreslerine göre veri yönlendirir.
- Bridge (Köprü): İki ağı birbirine bağlar ve trafiği filtreler.
- NIC (Ağ Kartı): Bilgisayarlara fiziksel bağlantı sağlar.
Veri bağı katmanı, fiziksel katmandan gelen ham veriyi işler ve üst katmanlara güvenilir bir şekilde iletir.
2.3 Ağ Katmanı (Network Layer)
Görevi: Cihazlar arasındaki veri paketlerini yönlendirmek ve hedefe en iyi yoldan ulaştırmaktır.
Özellikleri:
- Mantıksal adresleme: IP adreslerini kullanarak cihazları tanımlar.
- Yönlendirme (Routing): Verinin en uygun yoldan hedefe ulaşmasını sağlar.
- Paketleme (Packetization): Üst katmanlardan gelen veriyi paketlere böler.
- Trafik kontrolü: Ağ üzerindeki yoğunluğu yönetir.
Kullanılan Protokoller:
- IP (Internet Protocol): Verileri kaynak ve hedef IP adreslerine göre iletir.
- ICMP (Internet Control Message Protocol): Ağ bağlantısı hakkında hata ve durum mesajları iletir (örneğin, ping komutu).
- ARP (Address Resolution Protocol): IP adreslerini MAC adreslerine çevirir.
- RIP, OSPF, BGP: Yönlendirme protokolleri, en iyi veri yolunu belirlemek için kullanılır.
Kullanılan Cihazlar:
- Router (Yönlendirici): Verileri en iyi yoldan yönlendiren cihazdır.
- Layer 3 Switch: Yönlendirme işlemlerini yapabilen gelişmiş bir switch türüdür.
2.4 Taşıma Katmanı (Transport Layer)
Görevi: Uçtan uca veri iletimini sağlar, veri paketlerini düzenler ve hata kontrolü yapar.
Özellikleri:
- Bağlantı kurulumu ve yönetimi sağlar.
- Hata algılama ve düzeltme mekanizmaları içerir.
- Akış kontrolü yaparak veri akışını düzenler.
- Paket sıralama ve yeniden birleştirme işlemlerini gerçekleştirir.
Kullanılan Protokoller:
- TCP (Transmission Control Protocol):
- Bağlantı temelli (connection-oriented) çalışır.
- Veriyi sıralar ve eksiksiz ulaştırır.
- Güvenilir veri iletimi sağlar.
- Örnek kullanım: Web siteleri (HTTP/HTTPS), e-posta (SMTP), dosya transferi (FTP).
- UDP (User Datagram Protocol):
- Bağlantısız (connectionless) çalışır.
- Daha hızlı ama güvenilirliği düşük bir protokoldür.
- Örnek kullanım: Canlı yayınlar, çevrimiçi oyunlar, VoIP.
Kullanılan Kavramlar:
- Port Numaraları: Uygulamaları tanımlamak için kullanılır.
- Örneğin, HTTP → 80, HTTPS → 443, FTP → 21.
- Akış Kontrolü: Gönderici ve alıcı arasındaki hız farkını dengeler.
- Hata Kontrolü: Veri kaybını tespit eder ve gerektiğinde yeniden gönderim yapar.
Özet:
Taşıma katmanı, verinin güvenli, sıralı ve doğru şekilde iletilmesini sağlar. TCP güvenilir iletim sağlarken, UDP hız odaklıdır.2.5 Oturum Katmanı (Session Layer)
Görevi: İki cihaz veya uygulama arasındaki oturumları (bağlantıları) başlatmak, yönetmek ve sonlandırmak.
Özellikleri:
- Bağlantı kurma, yönetme ve sonlandırma işlemlerini gerçekleştirir.
- Kimlik doğrulama ve yetkilendirme işlemlerine yardımcı olur.
- Bağlantının kopması durumunda devam ettirme veya yeniden başlatma sağlar.
- Tamponlama (buffering) ve senkronizasyon yaparak veri kaybını önler.
Kullanılan Protokoller:
- NetBIOS (Network Basic Input/Output System) → Windows ağ bağlantıları için kullanılır.
- RPC (Remote Procedure Call) → Uzaktan sunucuya komut gönderme işlemlerinde kullanılır.
- PPTP (Point-to-Point Tunneling Protocol) → VPN bağlantıları için kullanılır.
Gerçek Hayattaki Örnekler:
- Web oturumları: Bir kullanıcı web sitesine giriş yaptığında, oturum açık tutulur ve belirli bir süre sonra sonlandırılır.
- Video konferanslar: Bağlantı devam ederken, oturum katmanı senkronizasyonu ve veri akışını yönetir.
- Dosya transferi: Yarım kalan bir dosya aktarımı, oturum bilgileri sayesinde devam ettirilebilir.
Özet:
Oturum katmanı, uygulamalar arasındaki bağlantıyı yönetir ve senkronize eder. Kesintisiz ve güvenli bir oturum sağlamak için çalışır.
2.6 Sunum Katmanı (Presentation Layer)
Görevi: Verinin uygulama katmanına uygun hale getirilmesi (şifreleme, sıkıştırma, çevirme vb.).
Özellikleri:
- Veri Dönüştürme: Farklı sistemlerin anlayabileceği formatlara çevirir.
- Şifreleme ve Şifre Çözme: Güvenlik için veriyi şifreleyip çözer (örn: SSL/TLS).
- Veri Sıkıştırma: Büyük veri dosyalarını küçülterek daha hızlı iletim sağlar.
Kullanılan Protokoller ve Formatlar:
- Şifreleme: SSL/TLS (Güvenli veri aktarımı sağlar).
- Sıkıştırma: JPEG, MP3, GIF (Medya verilerini sıkıştırır).
- Kodlama: ASCII, Unicode (Metin formatlarını düzenler).
Gerçek Hayattaki Örnekler:
- Bir web sitesinin HTTPS kullanarak güvenli bağlantı sağlaması (SSL/TLS).
- Bir resmin JPEG formatında sıkıştırılarak daha hızlı yüklenmesi.
- Farklı işletim sistemlerinin bir dosyayı ortak formatta okuyabilmesi.
Özet:
Sunum katmanı, verinin güvenli, sıkıştırılmış ve uygun formatta iletilmesini sağlar.
2.7 Uygulama Katmanı (Application Layer)
Görevi: Kullanıcı ile ağ arasındaki etkileşimi sağlar, uygulamalara ağ hizmetlerini sunar.
Özellikleri:
- Kullanıcının doğrudan etkileşim kurduğu katmandır.
- Uygulamaların ağ üzerinden veri göndermesini ve almasını sağlar.
- Web tarayıcıları, e-posta istemcileri, dosya paylaşım programları bu katman üzerinden çalışır.
Kullanılan Protokoller:
- HTTP/HTTPS: Web sitelerine erişim sağlar.
- FTP (File Transfer Protocol): Dosya transferi yapar.
- SMTP (Simple Mail Transfer Protocol): E-posta gönderir.
- POP3/IMAP: E-posta alımını yönetir.
- DNS (Domain Name System): Alan adlarını IP adreslerine çevirir.
Gerçek Hayattaki Örnekler:
- Web tarayıcıları (Chrome, Firefox, Edge) HTTP/HTTPS kullanarak web sitelerine bağlanır.
- E-posta uygulamaları (Gmail, Outlook) SMTP, IMAP veya POP3 ile çalışır.
- Google Drive veya Dropbox gibi bulut hizmetleri, dosya transferi için bu katmanı kullanır.
Özet:
Uygulama katmanı, kullanıcının ağ hizmetlerinden yararlandığı en üst seviyedir ve doğrudan internet tabanlı hizmetleri çalıştırır.
İlk Bölüm Burada Sona Eriyor Sonraki Kısımda Devam Edeceğiz.